NEN 3140

De NEN 3140 keuring norm heeft betrekking op laagspanninginstallaties tot en met 1000V AC en 1500V DC. Daarnaast is de NEN 3140 normering ook van toepassing op het gebruik, onderhoud, inspectie en beheer van elektrische arbeidsmiddelen, waaronder machines en machineparken, maar ook elektrisch handgereedschap, computers, printers, verlengsnoeren, etc. Voor werkgevers en werknemers komt dit er op neer dat zij gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van alle elektrische installaties, apparaten en gereedschappen.

Op het gebied van elektrische veiligheid in het kader van de ARBO wet is het de taak van de werkgever er voor te zorgen dat elektrische installaties, apparaten en toestellen veilig te gebruiken zijn. Ook is de werkgever verantwoordelijk voor de voorlichting en het onderricht van zijn werknemers. Deze moeten op de hoogte zijn van de geldende veiligheidsregels.

De in de ARBO wet geformuleerde algemene eisen zijn op het gebied van de elektrische veiligheid concreet uitgewerkt in de norm NEN 3140 (Laagspanningsinstallaties; Bepalingen voor veilige werkzaamheden, inspectie en onderhoud). Deze norm geeft bepalingen ter voorkoming van elektrocutie of kortsluiting bij arbeid. Wanneer u aan de bepalingen van de NEN 3140 voldoet, voldoet u voor het aspect elektrische veiligheid ook aan de eisen die de ARBO wetgeving stelt.

NEN 3140 bestaat in principe uit drie onderwerpen:

1. Elektrische installaties

Om veilig gebruik van elektrische installaties zoveel mogelijk te waarborgen schrijft norm voor dat elektrische installaties periodiek moeten worden geinspecteerd. De inspectie bestaat uit een visuele inspectie en uit een inspectie door meting en beproeving. Een inspectie mag uitgevoerd worden door minimaal een vakbekwaam persoon, deze persoon heeft kennis van elektrotechniek op minimaal lagere opleiding in de energietechniek en heeft kennis van NEN 3140, NEN 1010 en eventueel aanvullende normen met betrekking tot het uitvoeren van een inspectie.

2. Elektrische apparaten

Om elektrische apparaten, verlengsnoeren, etc. veilig te kunnen gebruiken schrijft NEN 3140 een periodieke inspectie van de zogenaamde elektrische arbeidsmiddelen voor. De inspectie omvat een visuele inspectie en een inspectie door meting en beproeving. Deze inspectie mag worden uitgevoerd door minimaal een Voldoend onderricht persoon. Deze persoon heeft geen elektrotechnische achtergrond maar weet wel hoe hij elektrische apparaten en dergelijke moet keuren.

3. Instructie van personen

Personen die aan en in de omgeving van elektrische installaties werken moeten periodiek worden geinstrueerd over de gevaren die zij tegen kunnen komen. Deze veiligheidsinstructie geldt zowel voor elektrotechnische als niet-elektrotechnische personen. De instructie moet betrekking hebben op het elektrische gevaar waaraan de personen bij hun werkzaamheden blootstaan. Dit geldt voor elektrotechnisch werk maar ook voor niet elektrotechnisch werk.

Waarom NEN 3140 Keuren

Werkgevers en werknemers moeten er in scherp gereguleerde samenwerking voor zorgen dat het gebruik, de inspectie, het beheer en het onderhoud van alle elektrische (hand) gereedschappen, hijsmiddelen en klimmaterialen verloopt volgens de procedures die in de NEN normen zijn vastgelegd.

Dit kan verstrekkende gevolgen hebben, want de NEN normen worden door arbeidsinspectie, verzekeringsmaatschappijen en de rechter als bindend beschouwd. Als een ongeval plaatsvindt en de NEN norm is niet of onvoldoende gehanteerd, dan heeft die werkgever een zwakke positie bij de rechter.

Welke arbeidsmiddelen moeten gekeurd worden?

Alle arbeidsmiddelen welke door de werkgever aan de werknemer beschikbaar worden gesteld. Hierbij valt te denken aan:

- Elektrische (hand)gereedschappen.

- Handlampen en verplaatsbare lampen.

- Koelkasten, koffiezetapparatuur, stofzuigers, etc.

- Kantoorapparatuur, computers en randapparatuur.

- Kabelhaspels, verlengkabels en tafelcontactdoos.

- Medische en labaratoriumapparatuur.

- Ladders en Trappen.

- Rol en Kamersteigers.

- Valbeveiliging.

- Hijs/ hefmiddelen.

Kortom: elk arbeidsmiddel wat een gevaar kan opleveren voor de werknemer(s).

Hoe kan ik laten zien dat het arbeidsmiddel is goedgekeurd?

Positief beoordeelde arbeidsmiddelen kunnen van een sticker worden voorzien waarop is aangegeven wanneer het arbeidsmiddel minimaal opnieuw moet worden beoordeeld.

Hierop moet ook zijn aangegeven welk keuringsbureau of afdeling de laatste inspectie heeft uitgevoerd (bij voorkeur met een code voor de betreffende inspecteur of keurmeester).

Deze werkwijze is conform de eisen die de Veiligheids Checklijst Aannemers (VCA) stelt.

Het stickeren/labelen van arbeidsmiddelen is niet wettelijk verplicht. Met het stickeren wordt wel voldaan aan de eis dat bij het arbeidsmiddel bewijsstukken van inspectie en onderhoud aantoonbaar moeten zijn.

Tarieflijst boetes Inspectie SZW (Arbeidsinspectie).

Veilige arbeidsmiddelen is waarom het moet gaan. Toch zijn er enkele werkgevers die zich pas laten overtuigen op basis van boetebedragen. Als een werkgever de arbeidsmiddelen niet NEN gekeurd heeft, dan staat hiervoor een boete van 3.000,-- Euro. Bij een herhaling en een 2e herhaling: 6.000,-- respectievelijk 9.000,-- Euro.

In het geval van een ongeluk met dodelijke afloop bedraagt het boetebedrag 15.000,-- Euro.

(Bron Ingenium Bedrijfsadvies).

Voor de volledige tekst van de NEN 3140 norm verwijzen we naar de site van het Nederlands Normalisatie Instituut: www.nen.nl